De Splitsgids: meer woonruimte uit wat er al is

In gesprekken over woningbouw gaat het vaak al snel over nieuwbouwlocaties, procedures en lange doorlooptijden. Tegelijkertijd staan er woningen waar de ruimte niet volledig wordt benut: een lege verdieping, een voormalige deel van een boerderij of een woning die simpelweg te groot is geworden. Woningsplitsing biedt kansen, maar vraagt ook om zorgvuldige keuzes. De Splitsgids helpt om die keuzes gestructureerd, onderbouwd en realistisch te maken.

Bestaande ruimte beter benutten

Woningsplitsing betekent dat 1 woning wordt opgesplitst in 2 of meer zelfstandige woningen, elk met een eigen toegang en eigen voorzieningen. Dat kan horizontaal, met een boven- en benedenwoning, of verticaal, door een woning te verdelen in een voor- en achterhuis of een linker- en rechterdeel.

Wat we in de praktijk vaak zien, is dat juist bestaande woningen veel potentie hebben. Vrijstaande huizen, woonboerderijen en ruime stadswoningen zijn regelmatig groter dan nodig voor één huishouden. Door slim te splitsen ontstaat extra woonruimte, zonder dat er nieuwe grond hoeft te worden ontwikkeld.

Voor starters betekent dit sneller een passende woning. Voor ouderen biedt het de mogelijkheid om kleiner te wonen, maar wel in de vertrouwde omgeving. En voor gemeenten en corporaties is het een relatief snelle manier om extra woningen toe te voegen aan de bestaande voorraad.

Wat is de Splitsgids?

De Splitsgids is ontwikkeld om woningsplitsing niet als losse ingreep te benaderen, maar als een doordachte woonstrategie. De gids helpt verschillende partijen om hun rol en verantwoordelijkheid helder te krijgen:

• Gemeenten gebruiken de gids om beleidskeuzes zorgvuldig af te wegen en duidelijke kaders te stellen.
• Woningcorporaties krijgen handvatten om splitskansen binnen hun bezit systematisch te beoordelen en te benutten.
• Particulieren krijgen inzicht in wat er mogelijk is en wat een realistisch startpunt is voor hun plan.

In een aantal overzichtelijke stappen begeleidt de gids gebruikers van eerste ambitie tot uitvoering. Daarbij gaat het niet alleen over wat er technisch kan, maar vooral over ruimtelijke kwaliteit, leefbaarheid en juridische haalbaarheid.

Een bredere blik op woningtekort

Dat woningsplitsing steeds nadrukkelijker op de agenda staat, is geen toeval. Ook landelijk wordt benadrukt dat het woningtekort niet uitsluitend met nieuwbouw kan worden opgelost. Mona Keijzer, minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, verwoordde het recent helder: we moeten slimmer omgaan met de woningen die er al zijn. Opschaling binnen de bestaande voorraad kan op korte termijn duizenden huishoudens helpen.

Die gedachte herkennen wij uit onze projecten. Splitsing is vaak sneller dan nieuwbouw, maar zeker niet eenvoudiger. Juist omdat je werkt binnen bestaande structuren, vraagt het om een goede ruimtelijke onderbouwing en een plan dat past binnen het omgevingsplan. Zonder die basis ontstaat al snel vertraging of discussie.

Waar het in de praktijk kan schuren

Op papier lijkt woningsplitsing overzichtelijk. In de praktijk zijn er een aantal terugkerende aandachtspunten die het verschil maken:

• Beleid en omgevingsplan: niet elke gemeente heeft woningsplitsing expliciet geregeld. Vaak is maatwerk nodig.
• Ruimtelijke kwaliteit: parkeren, buitenruimte en uitstraling wegen zwaar mee in de beoordeling.
• Vergunningproces: een plan dat niet goed is onderbouwd, leidt vrijwel altijd tot extra vragen en tijdverlies.

Ervaring leert dat plannen die deze aspecten vanaf het begin meenemen, aanzienlijk meer kans van slagen hebben. Niet door alles dicht te timmeren, maar door keuzes goed te motiveren en inzichtelijk te maken.

Hoe wij kunnen ondersteunen

Wij zien de Splitsgids als een handig hulpmiddel in onze advisering. Niet als een checklist, maar om het gesprek helder en scherp te voeren. In toekomstige trajecten zetten we de gids in om mee te denken over beleid en toepasbare regels voor gemeenten. Voor corporaties maken we kansen binnen de bestaande woningvoorraad inzichtelijk. Voor particulieren en ontwikkelaars toetsen we plannen op ruimtelijke en juridische haalbaarheid.

Veelgestelde vragen

1. Is woningsplitsing overal toegestaan?
   Nee, de mogelijkheden verschillen per gemeente. Soms is splitsing al geregeld in het omgevingsplan, soms is een maatwerkvergunning nodig.
   
   
2. Hoelang duurt een splitsingsprocedure gemiddeld?
   Dat hangt sterk af van de situatie en de kwaliteit van de onderbouwing. Goed voorbereide plannen doorlopen het proces doorgaans sneller dan nieuwbouw.
   
   
3. Kan een gesplitste woning ook worden ingezet voor mantelzorg?
   In veel gevallen wel, maar daar gelden specifieke voorwaarden voor. Die beoordeling is altijd locatie- en planspecifiek.

Meer weten?

Wil je weten of woningsplitsing past bij jouw woning, portefeuille of beleid? Neem dan gerust contact op met Cindy Seinen. Zij denkt graag met je mee en helpt je om van idee naar een haalbaar plan te komen.