Nieuwe vrijwillige beëindigingsregeling (Vbr) voor veehouders: Europese Commissie geeft akkoord

De nieuwe vrijwillige beëindigingsregeling (Vbr) voor veehouders komt opnieuw een stap dichterbij. De Europese Commissie heeft ingestemd met de staatssteun voor de regeling. Daarmee is een belangrijke voorwaarde vervuld om de regeling daadwerkelijk open te stellen. De regeling is nog niet beschikbaar, maar de verwachting is dat deze begin 2027 wordt opengesteld. Wat betekent deze ontwikkeling voor jouw bedrijf?

Wat is de Vbr en waarom komt deze regeling er?

De Landelijke vrijwillige beëindigingsregeling veehouderijlocaties (Vbr) is bedoeld voor ondernemers die hun veehouderijlocatie vrijwillig en definitief willen beëindigen. Met de regeling wil het kabinet stikstofreductie realiseren en natuurherstel mogelijk maken, zodat vergunningverlening op termijn weer beter van de grond kan komen. Voor de regeling is een budget van € 715 miljoen beschikbaar.

De regeling richt zich (in concept) op veehouderijlocaties met onder andere melkvee, varkens, pluimvee, vleeskalveren, overig rundvee, geiten, vleeseenden en konijnen.

Europese Commissie geeft groen licht

De Europese Commissie heeft ingestemd met de Nederlandse Vbr. Dat is goed nieuws voor ondernemers die de regeling volgen, omdat hiermee een belangrijke stap is gezet richting openstelling. Wanneer de regeling precies opengaat, is nog niet bekend. De verwachting is dat dit begin 2027 gebeurt. Tot die tijd kunnen de voorwaarden nog op onderdelen wijzigen.

Hoe ziet de regeling er op hoofdlijnen uit?

Op basis van de meest recent bekende uitwerking richt de Vbr zich op veehouderijen die vrijwillig en definitief willen stoppen. Daarbij krijgen bedrijven die geheel of gedeeltelijk in een overbelast Natura 2000-gebied liggen of binnen 1.000 meter daarvan zijn gevestigd, voorrang.

De regeling kent volgens de huidige opzet 2 beoordelingsrondes.

Ronde 1: binnen 1.000 meter van overbelaste Natura 2000-gebieden

Voor veehouderijlocaties binnen deze zone geldt:

• Toekenning op volgorde van aanvraag (first come, first serve)
• Een vergoeding van 110% voor het waardeverlies van de stallen (productiecapaciteit)
• 100% vergoeding voor productierechten die moeten vervallen
• Een sloopbijdrage van € 45 per m² staloppervlakte

Ronde 2: buiten de 1.000 meter-zone (als er budget over is)

Als er na ronde 1 nog budget beschikbaar is, kunnen ook bedrijven buiten de zone een aanvraag indienen. In die ronde:

• Worden aanvragen gerangschikt op stikstofuitstoot en doelmatigheid (euro per kg ammoniakemissie)
• Geldt een 100% vergoeding voor het waardeverlies van stallen
• Geldt eveneens 100% vergoeding voor productierechten die moeten vervallen

De definitieve regeling is nog niet gepubliceerd. Daardoor kunnen onderdelen van de regeling, zoals de voorwaarden, vergoedingen of beoordelingssystematiek, nog wijzigen voordat de regeling wordt opengesteld.

Wat betekent het akkoord voor jouw bedrijf?

Je kunt de regeling nog niet aanvragen, maar de goedkeuring door de Europese Commissie maakt wel duidelijk dat de voorbereidingen doorgaan. Daarmee wordt het steeds relevanter om alvast na te denken over de gevolgen voor jouw bedrijf.

Ben je al langer aan het nadenken over de toekomst van je bedrijf, bijvoorbeeld omdat er geen bedrijfsopvolging is of omdat je verschillende scenario's onderzoekt? Dan kan dit een goed moment zijn om je situatie alvast in kaart te brengen. Door nu inzicht te krijgen in je vergunningen, productierechten, locatie en ontwikkelmogelijkheden, ben je beter voorbereid zodra de regeling daadwerkelijk wordt opengesteld.

Wat kun je nu al doen?

Hoewel de regeling nog niet open is, kun je je wel alvast voorbereiden zonder dat je ergens aan vastzit. Zo is het verstandig om te bekijken of jouw bedrijf binnen de 1.000 meter-zone rond overbelaste Natura 2000-gebieden valt. Ook helpt het om je bedrijfssituatie op een rij te zetten, zoals je productierechten en je vergunningen.

Door daarnaast verschillende scenario’s te verkennen – stoppen, afbouwen of doorgaan met investeren – krijg je beter zicht op je opties en onzekerheden. Juist nu de regeling weer een stap dichterbij is gekomen, kan een goede voorbereiding ervoor zorgen dat je straks sneller kunt beoordelen of deelname voor jouw situatie interessant is.

Waar kan De Omgevingsadviseurs je bij helpen?

Twijfel je of de Vbr in jouw situatie een realistische optie is? Dan helpt het om daar vroegtijdig duidelijkheid over te krijgen. De Omgevingsadviseurs kan je daarbij ondersteunen door:

• Samen te kijken naar je locatie en plannen, bijvoorbeeld in relatie tot Natura 2000-gebieden en wat dat betekent voor jouw kansen binnen de regeling.
• Je uitgangssituatie helder in beeld te brengen, waaronder vergunningen, bedrijfslocatie en eventuele ontwikkelplannen.
• Mee te denken over een haalbare strategie richting openstelling: wat kun je nu al voorbereiden en welke keuzes kun je beter uitstellen tot de regeling definitief is.

Veelgestelde vragen

Kan ik de Vbr nu al aanvragen?
Nee. De Europese Commissie heeft de staatssteun voor de regeling goedgekeurd, maar de regeling is nog niet opengesteld. De verwachting is dat dit begin 2027 gebeurt.

Zijn de voorwaarden nu definitief?
Nog niet helemaal. Hoewel de goedkeuring een belangrijke mijlpaal is, kunnen onderdelen van de regeling nog worden uitgewerkt voordat deze definitief wordt opengesteld.

Kom ik automatisch in aanmerking als mijn bedrijf dichtbij een Natura 2000-gebied ligt?
Nee. Bedrijven binnen 1.000 meter van een overbelast Natura 2000-gebied krijgen volgens de huidige opzet voorrang, maar deelname blijft vrijwillig en de definitieve voorwaarden moeten nog worden vastgesteld.

Meer weten?

Wil je weten wat de laatste ontwikkelingen rondom de Vbr betekenen voor jouw bedrijf of wil je alvast inzicht krijgen in de mogelijkheden? Neem contact op met Eline ter Wee-Prins. Ze denkt graag met je mee.